Het eerlijke antwoord: er is geen veilige hoeveelheid
Veel mensen hopen op een duidelijke grens: tot hier is het prima, daarna wordt het riskant. Zo werkt het helaas niet. De gezondheidsraad in Nederland houdt het simpel: drink geen alcohol, of in elk geval niet meer dan één glas per dag. Niet omdat één glas gevaarlijk is, maar omdat elk glas een klein risico met zich meebrengt en er geen hoeveelheid bestaat die helemaal zonder risico is.
Dat klinkt streng, en het is goed om het in perspectief te zien. Eén glas per dag is voor de meeste mensen geen acuut probleem. Het punt is dat 'veilig drinken' eerder gaat over zo weinig mogelijk dan over een exacte bovengrens die je gerust mag opzoeken.
Wat vooral telt, is eerlijkheid tegenover jezelf over hoeveel je werkelijk drinkt — en dat valt vaak hoger uit dan je denkt.
Wat is eigenlijk één glas?
Hier gaat het thuis vaak mis. Een standaardglas bevat ongeveer 10 gram pure alcohol. Dat komt neer op een klein glas bier van 250 milliliter, een standaard wijnglas van 100 milliliter, of een borrelglaasje sterke drank.
Maar wie schenkt thuis nog zulke kleine glazen in? Een ruime hand wijn in een groot glas kan zomaar twee standaardglazen zijn. Een speciaalbiertje van acht procent telt voor bijna twee gewone biertjes. Zo drink je makkelijk het dubbele van wat je in je hoofd hebt.
Als je je gebruik eerlijk wilt inschatten, reken dan met standaardglazen en niet met 'glazen' zoals je ze thuis inschenkt. Veel mensen schrikken als ze het zo uitrekenen — en dat is precies het nut ervan.
Waarom 'gemiddeld' misleidend is
Mensen denken vaak in gemiddelden: ik drink doordeweeks niet, dus dat ene weekend valt wel mee. Maar voor je lichaam maakt het uit hóé je drinkt, niet alleen hoeveel in totaal. Vijf glazen op één avond belasten je lichaam zwaarder dan vijf glazen verspreid over een week.
Dat stevige doordrinken op één moment — soms binge drinken genoemd — geeft een piek in je bloed die je lever en hersenen extra belast. Het verhoogt ook het risico op ongelukken, ruzies en black-outs. Een laag weekgemiddelde verbergt dat soort pieken volledig.
Kijk dus niet alleen naar het totaal, maar ook naar de verdeling. Drink je vooral in korte, intense buien, dan is dat een signaal dat los staat van je weekgemiddelde.
Wanneer de hoeveelheid niet meer het belangrijkste is
Op een gegeven moment wordt de vraag 'hoeveel is te veel' minder relevant dan de vraag welke rol drinken in je leven speelt. Iemand die maar een paar glazen per week drinkt maar daar wel elke dag aan denkt, kan een groter probleem hebben dan iemand die meer drinkt zonder er ooit bij stil te staan.
De hoeveelheid zegt iets, maar je relatie met alcohol zegt meer. Heb je moeite om een dag over te slaan? Drink je om met spanning of verdriet om te gaan? Drink je vaker of meer dan je je hebt voorgenomen? Dan is de hoeveelheid bijzaak geworden. Lees in dat geval waaraan je merkt dat drinken een grotere rol speelt dan je wilt.
Twijfel je over je eigen gebruik, ongeacht de hoeveelheid? Dan is dat al genoeg reden om er aandacht aan te geven. Hulp zoeken bij twijfel is altijd verstandiger dan wachten tot het echt misgaat.